De boogschutter

Het verhaal van de boogschutter heb ik vele malen verteld aan leerlingen met faalangst. Naar mijn idee had ik dit verhaal ooit in het boek ‘Mijn stem gaat met je mee….’ van Milton Erickson gelezen. Bij het nalezen van het betreffende verhaal met als titel ‘Het scherpschuttersteam van de Verenigde Staten trainen om de Russen te verslaan’ bleek ik er toch een eigen draai aan gegeven te hebben. Het verhaal gaat als volgt:
In de jaren 60 van de vorige eeuw was er een koude oorlog tussen de Amerikanen en de Russen. Op elk gebied probeerden ze beter te zijn dan de ander. De Amerikanen waren dan ook niet blij dat de Russen steeds wonnen met boogschieten. Daar wilden ze dus iets aan doen en ze riepen de hulp in van Milton Erickson. Deze man wist eigenlijk niets van boogschieten, maar heel veel van mensen. Het eerste wat hij deed was aan een van de beste boogschieters vragen: ‘Vertel me eens hoe het met je gaat als je zo’n wedstrijd boogschieten doet?’ En de boogschutter vertelde: ‘Ik weet dat de kans dat ik in de roos schiet ongeveer 95% is. Als ik dan begin, dan gaat de eerste pijl moeiteloos in de roos, hetzelfde met de tweede en de derde. Bij de zesde of de zevende ontstaat er een kleine twijfel: er zijn er al vijf of zes in de roos gegaan, de volgende zou wel eens naast de roos kunnen gaan. Deze gedachte wordt daarna steeds groter en dan gaat het inderdaad mis: een pijl naast de roos en dat kan betekenen dat we als team verliezen’.
‘Interessant’, was de reactie van Erickson. Hij leerde de boogschutters vervolgens om bij het pakken van elk van de pijlen voor 100% te voelen dat dit de eerste pijl was. Geen eerdere pijlen en geen komende pijlen, alleen deze eerste pijl. En omdat de boogschutter wist dat de eerste pijl er altijd in gaat, werd de maximale score gehaald. En zo konden ze van de Russen winnen.
Na dit verhaaltje gaat het even kort over ‘Waar ben je mee bezig als je een toets maakt’. Je kan dan maar één ding doen: de toets maken. Alle toetsen uit het verleden zijn gemaakt en daar kan niets meer aan gedaan worden. De toekomst (de toets terug krijgen, een rapportcijfer) is er nog niet dus daar kan niets aan gedaan worden. Er wordt maar één ding gevraagd en er kan maar één ding gedaan worden: deze toets maken. Eigenlijk wat tegenwoordig mindful wordt genoemd.